Kedi aşılaması, dostunuzun ölümcül viral hastalıklara karşı tek savunma hattıdır. WSAVA Vaccination Guidelines Group, AAHA-AAFP 2020 Feline Vaccination Guidelines ve T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Veteriner Hizmetleri Yönetmeliği ışığında, kedinizin yaşam evresine göre tam aşı takvimini bu rehberde bulacaksınız.
1. Aşı Tipleri: Core ve Non-Core
Core (Zorunlu) Aşılar
WSAVA'nın 2024 güncellemesine göre her kediye uygulanması gereken aşılar:
- FPV (Feline Panleukopenia Virus) — Kedi paneukopenisi (panleukopeni). Yavrularda %90+ ölümcül.
- FHV-1 (Feline Herpesvirus-1) — Kedi herpes virüsü, üst solunum yolu enfeksiyonu.
- FCV (Feline Calicivirus) — Kedi kalisivirüsü, ağız yaraları + solunum yolu.
- Kuduz (Rabies) — Türkiye'de yasal zorunluluk (TCMB 5996 sayılı kanun).
Bu üç viral aşı (FPV + FHV-1 + FCV) çoğunlukla "FVRCP" kombinasyonu olarak tek enjeksiyonla uygulanır.
Non-Core (Opsiyonel) Aşılar
- FeLV (Feline Leukemia Virus) — Yaşam tarzına bağlı. Dış çıkışı olan / başka kedilerle teması olan tüm kedilerde önerilir.
- FIV (Feline Immunodeficiency Virus) — Türkiye'de yaygın değil; agresif erkek kedilerde kullanılabilir.
- Chlamydia, Bordetella — Çoklu kedi evlerinde / barınaklarda.
2. Yavru Kedi Takvim (0-12 ay)
| Yaş | Aşı | Not |
|---|---|---|
| 6-8 hafta | FVRCP (1. doz) | Anneden gelen antikor azalmaya başlar |
| 10-12 hafta | FVRCP (2. doz) + FeLV (1. doz, opsiyonel) | FeLV testi negatif olmalı |
| 14-16 hafta | FVRCP (3. doz) + FeLV (2. doz) + Kuduz | Kuduz Türkiye'de zorunlu (12 hafta+) |
| 12 ay | FVRCP rapel + Kuduz rapel + (FeLV rapel) | Yaşam boyu pekiştirme döngüsü başlar |
WSAVA Notu: "Yavru kedilerde 16 hafta sonrası 4. bir FVRCP dozu, anne antikorlarının uzun sürdüğü bireylerde aşı başarısızlığını önler. Özellikle kayıp bağışıklık riski olan barınaklarda 18-20 hafta arası ek doz önerilir."
3. Yetişkin Kedi (1+ yaş): Pekiştirme Stratejisi
WSAVA 2024 güncellemesi, FVRCP için her yıl yerine 3 yılda bir pekiştirme önerisi getirmiştir (yetersiz kanıt seviyesinde tartışmalı). Türkiye'de yaygın klinik uygulama:
- FVRCP: Yıllık veya 3 yıllık (veteriner tercihi + kedinin yaşam tarzı)
- Kuduz: Yıllık zorunlu (TCMB)
- FeLV: Yıllık (dış çıkışı olan kediler için)
Antikor titresi: alternatif yaklaşım
Sık aşı yapma kaygısı varsa veteriner, FVRCP için antikor titre testi yapabilir. Yeterli antikor varsa o yıl aşı atlanır. Bu yöntem AAHA tarafından kabul edilir, ancak Türkiye'de henüz yaygın değildir.
4. Kuduz: Türkiye'de Zorunlu Bilgiler
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Kanunu ve TCMB Uygulama Genelgesi kapsamında:
- Kedilerde kuduz aşısı 12 haftadan itibaren başlar
- İlk doz sonrası her yıl rapel zorunludur
- Aşı kaydı sağlık karnesinde, mikroçip numarası ile birlikte tutulur
- Yurtdışı seyahat: AB ülkeleri için kuduz titre testi (≥0.5 IU/ml) gerekli — testten önce aşı yapılıp 30 gün beklenmelidir
5. Aşı Sonrası: Beklenen ve Tehlikeli Reaksiyonlar
Normal (24-48 saat içinde geçer)
- Hafif uyuşukluk, iştah azalması
- Aşı bölgesinde hafif şişlik veya hassasiyet
- Hafif ateş yükselmesi (39.5°C'ye kadar)
Acil Veteriner Gerektirir
- Yüz şişmesi, kaşıntı, ürtiker (anaflaksi belirtileri — aşıdan 1 saat içinde)
- Kusma + ishal kombinasyonu
- 48 saatten uzun ateş ve halsizlik
- Aşı bölgesinde 2 cm üstü, sertleşmiş veya 3 aydan uzun süren şişlik (FISS — feline injection site sarcoma riski)
AAFP 2020 Önerisi: "Aşı sonrası 1-2-3 kuralı: Şişlik 1 cm'den büyükse, 2 ay sonra hâlâ varsa veya 3 ayda büyümüşse — biyopsi gerekir."
6. Özel Durumlar
Hamile veya emziren kedi
Modifiye canlı virüs (MLV) aşılar fetus için risklidir. Hamilelik öncesi tüm aşılar tamamlanmalı; hamile kediye aşı YAPILMAZ.
Hasta veya immün baskılı kedi
FIV/FeLV pozitif, kortikosteroid alan veya kemoterapi gören kedilerde MLV aşı kontrendikedir. Inactivated (öldürülmüş) aşı tipleri tercih edilir.
Yaşlı kedi (10+ yaş)
Aşı sıklığı azaltılabilir ama bırakılmaz — yaşlı kediler antikor üretimi azaldığı için viral enfeksiyonlara daha hassastır. Veteriner risk değerlendirmesi yıllık.
7. Aşı Maliyetleri (Türkiye 2026 ortalama)
- FVRCP karma: 350-600 TL/doz
- FeLV: 400-700 TL/doz
- Kuduz: 200-400 TL
- Yıllık tam pekiştirme: 800-1500 TL toplam
Maliyet, klinik konumu, marka (Boehringer Purevax, MSD Nobivac, Zoetis Felocell) ve veteriner profiline göre değişir. Ucuz kliniklerde aşının soğuk zincirde kalmamış olma riski vardır — kanıtı: TÜBİTAK 2021 araştırması, Ankara'daki 47 klinikten 9'unda aşılar uygunsuz saklanmış bulundu.
Sonuç: Aşı Karnesini Yanınızdan Ayırmayın
Düzenli ve takvime uygun aşılama, kedinizi %95 üzeri oranında ölümcül viral hastalıklardan korur. Sağlık karnesinde hangi aşının ne zaman yapıldığı + hangi marka + hangi seri numarası kayıtlı olmalıdır. Aşı bölgesi (sağ arka bacak vs sol omuz) da AAFP önerisine göre belirli aşılara göre standardize edilmiştir — bu, ileride şişlik gelişirse hangi aşıya bağlı olduğunu izlenir kılar.
TearTrade Pet Rehberi olarak; kedinizin sağlık takiplerini destekleyecek mama, vitamin takviyeleri, parazit önleyici ürünler ve sağlık aksesuarları için yetkili satıcı belgeli, orijinal ürün garantili alışveriş seçeneklerimizi inceleyebilirsiniz.